| ภาพวาดประกอบนำมาจาก สมุดบันทึกของ กมล โกมลผลิน |
| มุมเรียนรู้ : ความรู้เกี่ยวกับนก |
สถานภาพของนกในประเทศไทย
แบ่งตามการพบเห็นตามฤดูกาล (seasonal status) |
(ข้อมูลจากคู่มือรายชื่อนก ปี 2000 Check-list of Thai birds โดย ฟิลลิป ดี ราวด์
และคู่มือดูนก A Guide to the Birds of Thailand โดย นพ.บุญส่ง เลขะกุล และฟิลลิป ดี ราวด์ 1991) |
| เรียบเรียงโดย ลำเนาไพร |
 |
| (R) Resident นกประจำถิ่น เป็นชนิดที่สร้างรัง และปรากฏพบเห็น ในประเทศตลอดทั้งปี
(N) Non-breeding visitor หรือ Winter visitor นกย้ายถิ่นในฤดูหนาว เป็นชนิดที่เข้ามาในเมืองไทยในฤดูหนาว (เขาเรียกเขตบ้านเราช่วงนี้ว่า wintering ground) จากเขต พาลีอาร์คติด (ครอบคลุมตอนเหนือของเอเซีย และยุโรป หรือเรียก Palearctic migrants) มาตั้งแต่เดือนกันยายน จนถึงเดือนพฤษภาคม แต่นก Grey Wagtail อาจเข้ามาตั้งแต่เดือนกรกฏาคม และนกบางชนิดที่ไม่แข็งแรงพอที่จะบินกลับหรือยังวัยอ่อนกว่าที่จะผสมพันธุ์อาจจะยังอยู่ต่อจนถึงหน้าร้อน
(P) Passage นกย้ายถิ่นผ่าน เป็นชนิดย้ายถิ่นผ่านลงมาตั้งแต่เดือนสิงหาคม จนถึงพฤศจิกายน (autumn passage) และย้ายถิ่นกลับขึ้นไปในเดือนมีนาคม จนถึงเดือนพฤษภาคม (spring passage) บางชนิดบางส่วนอาจอาศัยอยู่ในเมืองไทยช่วงฤดูหนาว แต่บางชนิดก็ผ่านเลยประเทศไทยไปทางใต้
บางชนิดมีการย้ายถิ่นภายในประเทศ (partial migrants) เช่นนก Grey-headed Flycatcher อาศัยทางภาคเหนือ ตะวันตก และภาคใต้ แต่อาจพบในบางพื้นที่ทางภาคตะวันออกในช่วงฤดูหนาว
(B) Breeding นกเข้ามาสร้างรัง เป็นชนิดที่เข้ามาเมืองไทยบางช่วงเพื่อสร้างรัง บางชนิดเข้ามาในฤดูฝน ตั้งแต่ปลายเดือนเมษายน จนถึงเดือนพฤษภาคม เช่น Blue-winged Pitta บางชนิดเข้ามาในฤดูแล้ง ปลายปีหรือต้นปี เช่น Asian Openbill
(V) Vagrant นกย้ายถิ่นในฤดูหนาวพบเห็นน้อยครั้ง เป็นชนิดที่เข้ามาในฤดูหนาวแต่พบเห็นน้อยครั้ง
อาจสรุปในรายละเอียดได้ดังนี้
» นกประจำถิ่นอยู่ตลอดทั้งปี (residents) 569 ชนิด
» นกย้ายถิ่นเข้ามาอาศัยในฤดูหนาว (non-breeding visitors) 208 ชนิด
» นกทั้งอยู่ประจำถิ่นและเข้ามาอาศัยในฤดูหนาว (resident/non-breeding) 69+9 ชนิด
» นกเข้ามาอาศัยในฤดูหนาวแต่พบเห็นน้อยครั้ง (vagrants) 55 ชนิด มี |
| 1. Japanese Quail |
2. Swan Goose |
3. Graylag Goose |
| 4. Bar-headed Goose |
5. Red-crested Pochard |
6. Scaly-breasted Merganser |
| 7. Pied Cuckoo |
8. Common Hawk Cuckoo |
9. Short-eared Owl |
| 10. Spotted Crake |
11. Band-bellied Crake |
12. Wood Snipe |
| 13. Little Curlew |
14. Long-billed Dowitcher |
15. Little Stint |
| 16. Common Ringed Plover |
17. Indian Skimmer |
18. Chinese Crested Tern |
| 19. Sooty Tern |
20. Pallas's Fish Eagle |
21. White-tailed Eagle |
| 22. Tawny Eagle |
23. Merlin |
24. Great Crested Grebe |
| 25. Red-tailed Tropicbird |
26. White-tailed Tropicbird |
27. Red-footed Booby |
| 28. Glossy Ibis |
29. Eurasian Spoonbill |
30. Black-faced Spoonbill |
| 31. White Stork |
32. Straked Shearwater |
33. Swinhoe's Storm-petrel |
| 34. Black-billed Magpie |
35. Japanese Thrush |
36. Dark Throate Thursh |
| 37. Narcissus Flycatcher |
38. Fujian Niltava |
39. Japanese Robin |
| 40. Blackthroat |
41. Crested Myna |
42. Rosy Starling |
| 43. White-cheeked Starling |
44. Light-vented Bulbul |
55. Chestnut-crown Bush Warbler |
| 46. Lesser Whitethroat |
47. Fire-tailed Sunbird |
48. Blyth's Pipit |
| 49. Buff-bellied Pipit |
50. Chaffinch |
51. Bambling |
| 52. Pink-rumped Rosefinch |
53. Yellow-billed Grosbeak |
54. Collard Grosbeak |
| 55. Black-headed Bunging |
|
|
| » นกย้ายถิ่นผ่านประเทศไทยไปในฤดูหนาว (passages) 18 ชนิด มี |
| 1. Oriental Cuckoo |
2. White-throated Needletail |
3. Grey-tailed Tattler |
| 4. Red-necked Phalarope |
5. Oriental Plover |
6. Long-tailed Jaeger |
| 7. Chinese Sparrowhawk |
8. Amur Falcon |
9. Schrenck's Bittern |
| 10. Tiger Shrike |
11. Japanese Paradise Flycatcher |
12. Siberian Thrush |
| 13. Brown-chested Flycatcher |
14. Ferruginous Flycatcher |
15. Yellow-rumped Flycatcher |
| 16. Mugimagi Flycatcher |
17. Blue and White Flycatcher |
18. Purple |
|
» นกทั้งย้ายถิ่นผ่านและเข้ามาอาศัยในฤดูหนาว (passage/Nong-breeding visitor)1 ชนิด คือ
|
1. Brown-streaked Flycatcher |
» นกทั้งเข้ามาอาศัยในฤดูหนาวและย้ายถิ่นผ่าน (Non-breeding/Passage)10 ชนิด มี |
| 1.Masked Finfoot |
2.Eastern Curlew |
| 3. Asian Dowitcher |
4. Pomarine Skua |
| 5. Parasitic Skua |
6. Ashy Minivet |
| 7. Dark-sided Flycatcher |
8. Green-backed Flycatcher |
| 9. Arctic Warbler |
10. Eastern Crowned Warbler |
|
» นกเข้ามาสร้างรัง (breedings) 3 ชนิด มี |
| 1. Eurasian Cuckoo |
2. Lesser Cuckoo |
3. Oriental Pratincole |
|
» นกทั้งอยู่ประจำถิ่นและเข้ามาสร้างรัง (resident/breeding) 2 ชนิด คือ
|
| 1. Watercock |
2. Asian Openbill |
|
» นกทั้งเข้ามาสร้างรังและย้ายถิ่นผ่าน (breeding/passage) 2 ชนิด คือ
|
| 1. Hooded Pitta |
2. Blue-winged Pitta |
|
» นกทั้งเข้ามาสร้างรังและอยู่อาศัยในฤดูหนาว (Breeding/Non-breeding visitors) มี 3 ชนิด มี
|
| 1. Chestnut-wigned Cuckoo |
2. Black Bittern |
3. Orange-headed Thrush |
|
» นกที่ยังสงสัยในสถานภาพที่พบตามฤดูกาล (?) 12 ชนิด มี
|
| 1. N? Silver-backed Needletail ยังไม่แน่ใจว่าเป็นนกย้ายถิ่นเข้ามาในฤดูหนาวหรือไม่
2. R? Dusky Eagle Owl ยังไม่แน่ใจว่าเป็นนกประจำถิ่นหรือไม่
3. R? Pale-capped Pigeon
4. R? Bonelli's Eagle
5. R/B? Brown-breasted Flycatcher ไม่แน่ใจว่าเป็นนกประจำถิ่น หรือเข้ามาเฉพาะสร้างรังหรือไม่
6. N? Slay Blue Flycatcher
7. R? Pygmy Blue Flycatcher
8. N? Plumbeous Redstart
9. R? White-eyed River Martin
10. R? Nepal House Martin
11. R? Grey-bellied Tesia
12. R? Grey-cheeked Warbler |
