การแบ่งพื้นที่ตามลักษณะความแตกต่างของพรรณพืชและสัตว์ของโลก ประเทศไทยตั้งอยู่ใน เขตตะวันออก (Oriental Region) มีลักษณะเด่นทางชีวภูมิศาสตร์หลายประการ และได้ชื่อว่าเป็นศูนย์รวมของความหลากหลายทางชีวภาพ (Zoological crossroad) ชนิดนกที่พบในประเทศไทย มีหลายกลุ่มย่อย (sub-region) ของเขต Oriental มี กลุ่มอินโด-พม่า (Indo-Burmese) ที่มีถิ่นอาศัยครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่ตะวันออกของอินเดีย จนถึงพม่า กลุ่มอินโดจีน (Indo-Chinese) เป็นกลุ่มที่อาศัยอยู่ทางอัสสัม พม่า ไทย ประเทศกลุ่มอินโดจีน (เขมร ลาว เวียตนาม) จีนตอนใต้ เกาะฟอโมซา เกาะในทะเลอันดามัน รวมทั้งเกาะนิโคบา กลุ่มซุนดา (Sundaic) หรือ กลุ่มมาเลเซียน (Malaysian) ที่พบทางภาคใตัของไทยจดมาเลเซีย เกาะซุนดา สุมาตรา ชวา บอร์เนียว กลุ่มจีนหิมาลัย (Sino-Himalayan) ชนิดที่พบตามภูเขาสูงในภาคเหนือ พบได้ตั้งแต่แคว้นแคชเมียร์ ธิเบต จนถึงประเทศจีน รวมทั้งมี นกที่ย้ายถิ่นเข้ามาในฤดูหนาว จากตอนเหนือของทวีปเอเซียหรือที่เรียกว่า เขตพาลีอาร์คติค (Palearctic region) อีกหลายชนิด ทำให้
ชนิดนกที่พบในประเทศไทย ปัจจุบันมีกว่า 962 ชนิด ประมาณ 10% ของชนิดนกในโลก แต่มีนกเฉพาะถิ่นไม่พบที่ใดในโลก (endemics) เพียง 2 ชนิด คือ นกเจ้าฟ้าสิรินธร (White-eyed River Martin) และ นกกินแมลงแด๊กแนน (Deignan's Babbler)
ภูมิอากาศของประเทศไทย ในแต่ละภาคมีความแตกต่าง เช่น ภาคใต้และตะวันออก มีภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน มีลมมรสุมพัดผ่านเพราะอยู่ใกล้ทะเล ทำให้มีฝนตกตลอดปี ภาคเหนือ และตะวันออกเฉียงเหนือ มีภูมิอากาศแบบชื้นกึ่งเขตร้อน ชนิดนกและแหล่งดูนกจึงขึ้นอยู่กับสภาพภูมิอากาศและความสมบูรณ์ของป่าในแต่ละพื้นที่ แม้ว่าปัจจุบันพื้นที่ป่าที่สมบูรณ์จะถูกบุกรุกมากแทบทุกภาคของประเทศ
ภาคกลาง เป็นพื้นที่เกษตรกรรม ที่ราบลุ่ม ทุ่งน้ำขัง ชายทะเลโคลน แหล่งดูนกรอบนอกกรุงเทพ และชายฝั่งอ่าวไทย เช่น ที่ปทุมธานี กำแพงแสน สุพรรณบุรี บางปู สมุทรสาคร เพชรบุรีนครนายก
ภาคเหนือ ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสูง สูงสุด 2565 เมตร ที่ดอยอินทนนท์ ประกอบด้วยป่าเต็งรัง ป่าโปร่ง ป่าดิบชื้น ป่าสน ป่าดิบเขา ปัจจุบันพื้นที่บนภูเขาหลายแห่งถูกบุกรุกถางทำไร่เลื่อนลอยเป็นจำนวนมาก แหล่งดูนก เช่น ดอยอินทนนท์ ดอยปุย-สุเทพ ดอยเชียงดาว ดอยอ่างขาง ดอยผ้าห่มปก แม่ฝาง ท่าตอน เชียงแสน ดอยม่อนจอง แม่ปิง แม่ยวม ลุ่มน้ำปาย สาละวิน แม่เมย ดอยขุนตาล ดอยผาเมือง ดอยผาช้าง ดอยลังกา ดอยภูคา
ภาคตะวันตก และตะวันตกเฉียงใต้ มีผืนป่าที่สมบูรณ์และกว้างใหญ่ที่สุดในประเทศ มีเทือกเขาตะนาวศรีเป็นเส้นเขตแดนจนถึงภาคใต้ พื้นที่สูงน้อยกว่าภาคเหนือ ภูเขาสูงสุด 1811 เมตร ประกอบด้วยป่าดิบแล้ง ป่าดิบ ป่าเต็งรัง ป่าไผ่ ป่าเบญจพรรณ แหล่งดูนก เช่น อุ้มผาง ทุ่งใหญ่ ห้วยขาแข้ง เกริงกะเวีย ทองผาภูมิ แก่งกระจาน แม่น้ำภาชี เขาสามร้อยยอด
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นที่ราบสูง พื้นที่สูงสุดที่บริเวณดงพญาเย็น สูงประมาณ 1200-1500 เมตร ประกอบด้วยป่าดิบแล้ง ป่าเต็งรัง ป่าดิบบางส่วน แหล่งดูนก เช่น เขาใหญ่ ปางสีดา ทับลาน ภูหลวง น้ำหนาว ภูหินร่องกล้า ภูเขียว
ภาคตะวันออก และตะวันออกเฉียงใต้ เป็นที่ราบและภูเขาสูงอยู่ที่เขาสอยดาว สูง 1670 เมตร ประกอบด้วยป่าดิบฝน ดิบแล้งบางส่วน และป่าชายเลนริมชายฝั่งทะเล แหล่งดูนก เช่น เขาสอยดาว เขาอ่างฤาไน เขาเขียว บางพระ
ภาคใตั ส่วนใหญ่เป็นที่ราบต่ำและภูเขา พื้นที่สูงสุด 1835 เมตร อยู่ที่เขาหลวง ฝนตกชุกทำให้พื้นที่ประกอบไปด้วยป่าดิบฝน และป่าชายเลนริมฝั่งทะเล ปัจจุบันพื้นที่สมบูรณ์หลายแห่งถูกตัดถางเป็นสวนยาง ปาล์ม แหล่งดูนกเช่น คลองนาคา คลองแสง เขาสก เขาหลวง คลองพระยา เขาพนมเบญจา เขานอจู้จี้ บ้านไนช่อง เขาปู่-เขาย่า เขาช่อง โตนงาช้าง ทะเลบัน บูโด-สุไหงปาดี ฮาลาบาลา เกาะลิบง ทะเลน้อย |