ใบประกอบธุรกิจนำเที่ยว เลขที่ 11/903 หน้าแรก   I   กำหนดการดูนก   I   วาดภาพธรรมชาติ  I  ละเมาะไม้  I  ติดต่อเรา  
นกขัติยา
» ผู้ที่สนใจหรือเริ่มต้นดูนก
ดู นก ทำไม ?
การดูนก การจำแนกชนิดเบื้องต้น
การเลือกซื้อกล้องส่องทางไกล
แหล่งดูนกในประเทศไทย
ดูนกในป่า
» ผู้ที่ดูนกอยู่แล้ว
คู่มือรายชื่อนกพื้นที่ต่าง ๆ
คู่มือรายชื่อนกประเทศไทย
นกในพื้นที่ภูมิสัตวศาสตร์ของโลก
นกในพื้นที่ภูมิสัตวศาสตร์ของไทย
» ความรู้เกี่ยวกับนก
สถานภาพนกแบ่งตามฤดูกาล
สถานภาพนกแบ่งตามการอนุรักษ์
New Bird Recoeds for Thailand 1989-1999
» เรื่องเขียนที่น่าสนใจโดย :
กมล โกมลผลิน
ชี่-วิด
ฟิลลิป ราวด์
» สมุดเยี่ยม
ทักทาย
เยี่ยมชม
ภาพวาดประกอบนำมาจาก สมุดบันทึกของ กมล โกมลผลิน
เรื่องเขียนที่น่าสนใจ
วันหยุดแดดจ้ากับนกยอดหญ้าหัวดำ
โดย กมล โกมลผลิน

เช้าวันหยุด เป็นช่วงเวลาที่มีความสุขที่ทุกคนรอคอยเรียกหา และเป็นสิ่งปรารถนาที่ไม่มีผู้ใดปฏิเสธ เพราะภาระหลายอย่างจะถูกปลดวางไว้ที่ไหนสักแห่ง อาจจะเป็นที่ตะกร้าใส่เศษกระดาษข้างโต๊ะทำงาน หรือที่อื่น ๆ ซึ่งไม่มีใครอยากนำมันกลับมาด้วย เพราะต่างคนต่างมีกิจกรรมเป็นส่วนตัว และใช้ในโอกาสพักผ่อน เช่น อยากอยู่บนที่นอนให้ที่สุด หรือจะออกไปดูแลต้นไม้ในสวนหลังบ้าน หรือออกไปซื้อสิ่งของนอกบ้าน

แต่มีบางคน ที่นัดกับเพื่อน 2-3 คนไว้ว่าจะออกเดินทางหนีความโกลาหล และความเป็นพิษของเมืองไปชานเมือง หรือไม่แน่อาจจะเลยไกลออกไปจนถึงป่า เพราะถือว่าการมีโอกาสได้ออกใกล้ชิด กับธรรมชาติเป็นความสุขอย่างหนึ่งในชีวิต เนื่องจากได้อากาศที่บริสุทธิ์และความสงบ และได้อยู่ในธรรมชาติลักษณะต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นชายทุ่ง บึงน้ำ ป่าชายเลน ป่าสน ป่าดิบบนยอดเขา เหล่านี้ย่อมทำให้เกิดความรู้สึกที่ดี เพราะพวกเขามีกิจกรรมที่ทำให้ตัวเอง เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ และได้รับความสนุกสนานเพลิดเพลิน คือ การดูนก

การดูนก คือ กิจกรรมอย่างหนึ่ง ซึ่งแสดงถึงความสนใจธรรมชาต ิและการดูนกในธรรมชาติทำให้เกิดความรู้สึกเพลิดเพลิน จากการได้เห็นความงดงาม อุปนิสัย และพฤติกรรมการแสดงออกของนกนำไปสู่ความเข้าใจความสัมพันธ์เกี่ยวเนื่องของสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในธรรมชาติที่เรียกว่า ระบบนิเวศน์ (ecosystem) เช่นนกกับเกษตรกร เป็นต้น และนกคือสิ่งแวดล้อมธรรมชาติอย่างหนึ่งของมนุษย์ ในการได้รู้จักนกก็คือ การได้รู้จักสภาพแวดล้อมของเรานั่นเอง บางทีรูปร่างและอุปนิสัยที่เหมาะสมกับสภาพธรรมชาติที่มันอาศัยอยู่ ทั้งนี้เพื่อการดำรงชีวิต และสืบทอดเผ่าพันธุ์ในกระบวนการสัตว์ป่าที่มีความงามต่าง ๆ กัน นกนับได้ว่ามีความสวยงามมาก จนบางครั้งยากที่จะพรรณนา และบางครั้งเป็นความงามที่ลี้ลับและพิสดาร เช่น Bird of Paradise ในปาปัวนิวกินี แต่ทุกอย่างในธรรมชาติก็ล้วนมีเหตุผล

การดูนก ยังเป็นกิจกรรมใหม่สำหรับบ้านเรา เพราะเป็นสิ่งใหม่ที่ชาวตะวันตกนำเข้ามา เป็นงานอดิเรกขณะท่องเที่ยวชมธรรมชาติในเมืองไทย เมื่อ 60 กว่าปีมานี้เอง สำหรับในบ้านเราสิ่งที่คุ้นเคยก็คือ การล่าทำลาย ซึ่งคาดว่ากำลังจะล้าสมัยไปในที่สุด เมื่อผู้คนเกิดความเข้าใจ ความมีประโยชน์ของนกต่อสภาพแวดล้อม ซึ่งมนุษย์จำเป็นต้องอาศัยอยู่ด้วย และนกยังเป็นเสมือนเพื่อนที่มนุษย์ยังหาชื่นชมความงาม ความน่ารักได้โดยง่ายกว่าสัตว์ป่าชนิดใด ๆ เนื่องจากนกสามารถอดทนสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะในแหล่งที่มนุษย์อาศัยเราจะพบเห็นนกหลายชนิดปรับตัวเข้ามาอยู่ร่วมกับมนุษย์ โดยเข้าใจว่ามนุษย์จะเป็นผู้คุ้มภัยให้ได้ และนกสามารถอำนวยประโยชน์ให้ได้เช่นกัน คือ ช่วยควบคุมและจำกัดจำนวนแมลง ผสมเกสรดอกไม้ เหยี่ยวและนกเค้าแมวช่วยจับหนูนาสลับกันในเวลากลางวันและกลางคืน เป็นต้น การดูนกในที่กักขังนั้น มีความแตกต่างจากการที่ได้เห็นนกตามสภาพแวดล้อมธรรมชาติอย่างยิ่ง และนกจะงดงามจะต้องอยู่กับ สภาพธรรมชาติที่เหมาะที่มันต้องการเท่านั้น นกหลายชนิดจะไม่แสดงพฤติกรรมตามปรกติในที่กักขัง หรือ เมื่อมีคนจ้องมอง นอกจากนั้นแล้ว นกยังเป็นสิ่งบ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติในแหล่งนั้น ๆ ด้วย

เราออกมาไกล จนถึงชานเมือง เพื่อมารู้จักนกเล็ก ๆ ที่น่ารักชนิดหนึ่งที่มีชื่อว่า นกยอดหญ้าหัวดำ Stonechat Saxicola torquata ซึ่งมีขนาดประมาณ 14 ซม. เป็นนกย้ายถิ่นฤดูหนาวที่เรียกว่า winter visitor เข้ามาเป็นแขกประจำของประเทศไทยทุกปี และพบได้ทั่วไปทุกภาค โดยเริ่มเข้ามาตั้งแต่เดือนตุลาคม และอยู่จนถึงกลางฤดูร้อนของบ้านเรา คือเดือนพฤษภาคมจึงค่อย ๆ เคลื่อนย้ายกลับไปยังแหล่งทำรัง ซึ่งอยู่ในดินแดนทางตอนเหนือของจีน และเขตทุนดรา (tundra) ในรัสเซีย มีรายงานการพบนกชนิดนี้ทำรังทางตอนเหนือสุดของประเทศไทยด้วย นกยอดหญ้าหัวดำกินแมลงเป็นอาหาร ตัวผู้เมื่อถึงเดือนมีนาคม-เมษายน จะมีสีดำเข้มบนหัวและลายบนหลัง และสีน้ำตาลส้มใต้ท้อง แถบขาวที่ข้างคอทั้งสองข้าง และแถบขาวบนปีกจะเห็นได้ชัดเจนในฤดูนี้ ชอบหากินอยู่ในที่โล่งทั่วไป ตามทุ่งหญ้าชายป่า หรือตามบึงน้ำ โดยบินลงโฉบจับแมลงที่พบตามพื้นหญ้า แล้วบินขึ้นเกาะตามปลายไม้ยอดหญ้าที่ไม่สูงจากพื้น ทั้งนี้เพื่อการจับแมลงได้แม่นยำเพราะนกมีขนาดเล็กและมีน้ำหนักเบา และในที่โล่งมักมีลมพัดอยู่เสมอ หากเกาะสูงมากกว่าจะร่อนลงถึงเป้าก็ถูกลมพัดห่างออกไปจากตำแหน่ง ทำให้นกยอดหญ้าหัวดำเกาะอยู่ไม่สูงจากพื้นดินมากนัก

มันมีเสียงร้อง เหมือนกับการเอาหิน 2 ก้อน มากระทบกัน ตามชื่อที่ตั้งให้ในภาษาอังกฤษคือ stonechat เสียงของมันแหบ แท๊ก – แท๊ก เป็นจังหวะ เราสามารถมองหามันได้ตามคันนา ริมถนน ลักษณะพิเศษที่เห็นชัดก็คือ การเลือกที่เกาะ ซึ่งโดยทั่วไปจะเกาะอยู่ตรงปลายส่วนยอดของพุ่มไม้ กอหญ้า หรือตามหลักของข้างทาง เมื่อเห็นตัวผู้ ตัวเมียก็อาจจะอยู่ในบริเวณไม่ไกลนั้น ในที่โล่งอันเป็นที่จะพบนกยอดหญ้าหัวดำในบางโอกาสมีแดดจัดในตอนสายหรือตอนบ่าย ซึ่งอากาศจะร้อนอ้าว แต่ถ้าได้เห็นความน่ารักของนกเล็ก ๆ ชนิดนี้แล้วก็จะช่วยให้บรรยากาศกลางท้องทุ่งที่แดดจ้าวันนั้น มีแต่ความสุขด้วยลมว่าวที่โชยพัดมาเป็นช่วง ๆ จนสายหมวกที่รัดคางดังหวิว ๆ ตลอดเวลา เพลิดเพลินอยู่กับภาพนกนั้นเหมือนยืนอยู่คนเดียวจนเกือบลืมเพื่อน ๆ ซึ่งมีความสุขอยู่เช่นเดียวกัน แดดจ้าวันนั้นเราจึงได้เห็นภาพของนกยอดหญ้าหัวดำที่มีขนสวยงามในฤดูผสมพันธุ์ ก่อนจะเดินทางจากไปไกลยังดินแดนอันเป็นที่สร้างรังวางไข่ ทางตอนเหนือของทวีปเอเซียอันกว้างใหญ่ที่รอต้อนรับมันกลับสู่ฤดูร้อนอันแสนสุข

กมล โกมลผลิน
"บันเทิงคดี" เม.ย. 2535

กลับไปหน้าแรก
© Copyright http://www.lamnaoprai.com All rights reserved.