ต้นไม้ยังมีสีเขียว เห็นได้ทั่วไป อากาศเปลี่ยนเร็วกว่าปีที่ผ่านมา ปีนี้มีฝนน้อยและกำลังทิ้งช่วงห่างออกไปเหลือไว้เป็นความแห้ง เพื่อให้ความหนาวเย็นแทรกซึมเข้ามาทีละน้อย ในตอนเช้าอากาศเย็นและหนาวในต่างจังหวัด ลมพัดลู่ต้นไม้อยู่เป็นระลอก ๆ ติดต่อกันเกือบทั้งวัน เวลาในช่วงวันผ่านพ้นไปเร็ว ดวงอาทิตย์ลับฟ้าตั้งแต่ 6 โมง 20 นาที ทำให้ค่ำมืดลงได้ง่ายดาย สังเกตจากนกอีวาบตั๊กแตน ซึ่งใช้ต้นประดู่ในรั้วเป็นที่นอน กลับมาร้อง จี-จิ-จี้-วิด ๆ เร็วกว่าเย็นวานวันก่อน ๆ นกอีเสือสีน้ำตาลมาส่งเสียงร้องรัวเร่งถี่ยิบ ในเวลาใกล้กันบนต้นมะม่วงริมรั้วบ้านถัดไป บอกให้รู้ว่าอีกไม่นานนักฤดูฝนก็จะต้องจากไป
ตามละเมาะไม้ พื้นที่สีเขียวในเมืองที่เหลืออยู่บางแห่ง เป็นที่พำนักของผู้มาเยือน พร้อมกับลมหนาวและความเปลี่ยนแปลง เช่นเดียวกับแหล่งน้ำตามชานเมืองชนบทและป่าเขาทุกแห่งหน สุมทุมพุ่มไม้ที่เคยเงียบสงบเริ่มมีชีวิตชีวาด้วยเสียงร้องรับ และความเคลื่อนไหวของนกย้ายถิ่นชนิดต่าง ๆ ซึ่งทะยอยกันกลับมาเยือนพื้นที่เคยอาศัยหากิน และอยู่ไปตลอดฤดูหนาวอีกครั้งหนึ่ง เมืองและพื้นที่ใกล้เคียง เป็นเสมือนสถานีหยุดพัก(เติมเชื้อเพลิง)ของนกย้ายถิ่นหลายชนิด ซึ่งบินรอนแรมมาแต่ดินแดนไกลออกไปทางตอนเหนือของทวีปเอเซีย ด้วยระยะทางเป็นพัน ๆ ไมล์ ก่อนจะเดินทางมุ่งหน้าต่อไปยังดินแดน และพื้นที่ธรรมชาติลักษณะต่าง ๆ ที่ต้องการ หากเราใช้ความสังเกตก็อาจพบนกเหล่านี้ตั้งแต่เดือนตุลาคม เป็นต้นไป เช่น นกกระเบื้องผา นกกินแมลงตะโพกเหลือง นกจับแมลงสีฟ้าท้องขาว และอีกหลายชนิด ที่พบเห็นอยู่ในบริเวณเดิม เป็นระยะเวลานาน แม้ว่าจะเป็นใจกลางเมือง เช่น นกขมิ้นท้ายทอยดำ นกกระจิ๊ดธรรมดา ซึ่งจัดได้ว่าเป็นสัญลักษณ์ของฤดูหนาว ที่สังเกตได้ง่ายนอกเหนือไปจากนกอีเสือสีน้ำตาล โดยเฉพาะปีที่มีอากาศเย็นติดต่อกันเป็นอาทิตย์ในกรุงเทพ และนกกระจิ๊ดสีคล้ำก็พบได้ตามร่มไม้ใกล้น้ำทั่วไป
เมื่อถึงกลางฤดูหนาว ช่วง ธ.ค. ก.พ. ตามต้นไม้ใหญ่ในที่ต่าง ๆ เช่น วัด โรงเรียน สถานที่ราชการ สวนสาธารณะ ที่ร่มสงบก็อาจได้เห็นนกประจำถิ่นที่เคลื่อนย้ายออกมาจากป่าหลายชนิด เช่น นกตบยุงใหญ่(ยักษ์) (เขาดินวนา ต.ค.2524) นกจับแมลงจุดดำ นกเปล้าปากหนา นกเขียวก้านตองปากสีฟ้า (เพลินจิต ธ.ค. 2522) นกพญาไฟใหญ่ (สวนลุมฯ ธค.2526) เป็นต้น ซึ่งเป็นปรากฎการณ์ที่แสดงให้เห็นว่าหากมีพื้นที่สีเขียวขนาดใหญ่หรือเล็ก กระจัดกระจายอยู่ในตัวเมืองทั่วไป นอกจากจะเป็นพื้นที่พักผ่อนหย่อนใจแล้ว ยังทำให้เกิดความเข้าใจว่า ธรรมชาติได้จัดสรรค์ให้นกมีการเคลื่อนย้ายเปลี่ยนแหล่งอาหาร อย่างหมุนเวียน แม้นก ประจำถิ่นก็มิได้อยู่ในที่เดียวตลอดทั้งปี ทั้งนี้เพื่อสภาพธรรมชาติจะได้มีการฟื้นตัวและเกิดทดแทน คงความสมดุลระหว่างนกกับสภาพแวดล้อมธรรมชาตินั้นไว้ หากเราหาโอกาสสังเกตนก กมล โกมลผลิน
16 ก.ย. 35 |
